نگاهي به كتاب حمزه آذرك و هرون الرشيد
هاتف جلیل زاده: به تازگي عبدالرحمان عمادي پژوهشگر پركار و خوش ذوق كشورمان كتابي تحت عنوان «حمزه آذرك و هرون الرشيد» را نگاشته كه در «نشر آموت» به چاپ رسيده است. اين كتاب لايه‌هايي از تمدن ايران را مورد بررسي قرار مي‌دهد، كه از حيث مسئله موضوعي بكر و تازه است. نثر عمادي كه اساساً نثري مستند و توصيفي توأمان است؛ جلوه خاصي به كتاب مي‌دهد. كتاب «حمزه آذرك و هرون الرشيد» يك كتاب دانشگاهي با سرفصل آكادميك نيست؛ اما اين كتاب از نوعي استراكچر زباني و پژوهشي برخوردار است كه كاربردهاي زيادي براي دانشجويان خواهد داشت. اطلاعات و داده‌هاي آن با دو رشته زبانشناسي و تاريخ باستان مرتبط است. كتاب جديد عبدالرحمان عبادي به زواياي تاريخي يك برهه از تاريخ ايران مي‌پردازد و دو سند تاريخي ارائه مي‌دهد كه به كتاب بن‌مايه علمي و مستندي داده است. اين دو سند عبارتند از نسخه نامه هارون‌الرشيد و حمزة‌بن آذرك كه درواقع دو نامه با ارزش هستند كه بعد از ترجمه به فارسي مورد كنكاش تاريخي اين پژوهشگر قرار گرفته‌اند. در واقع اين بخش از تاريخ را نويسنده از لابه‌لاي دو نامه تاريخي به رشته تحرير درآورده است. نويسنده معمولاً به نكاتي توجه مي‌كند كه مورخين به آن كمتر توجه دارند؛ روش او براي نوشتن تاريخ اين گونه است كه ما در كتاب نكته با ارزش و كم ارزش نمي‌بينيم. نكته ريز و درشت به يك اندازه حائز اهميت است و هر آنچه به تاريخ ارتباطي پيدا مي‌كند به وصل حلقه تاريخي مسئله كمك مي‌كند و در كامل كردن پازل مجهولات مسائل تاريخي راهگشا خواهد بود. كتاب «حمزه آذرك و هرون الرشيد» در آئينه دو نامه شامل سه بخش مي‌شود: بخش نخست حاوي متن و ترجمه نامه‌هايي است كه بين هارون‌الرشيد خليفه عباسي و حمزه آذرك رد و بدل شده است. از آنجا كه جز در تاريخ سيستان كه يكي از قديم‌ترين تاريخ‌هاي ايران است و از جهت ادبي و تاريخي ارزش فراوان دارد، در تمام تاريخ‌هاي معروف قديم، كه همواره مورد ترجمه اهل فن بوده است، اين دو نامه مكتوم مانده و هيچ ترجمه‌اي هم از آن صورت نگرفته است.
لذا به ترجمه دو اثر تاريخي نامبرده اقدام شد. بخش دوم شامل بيان مختصري از قيام حمزه بر ضد خلفاي عباسي است. بخش سوم شامل سخني چند درباره ماجراي حمزه از نقطه نظر حقوقي و اجتماعي است كه نويسنده سعي دارد به طور كلي از مقررات و قوانين اساسي و مدني و اداري دوره امويان و عباسيان فهرستي ارائه دهد.
در پايان بايد اين نكته را يادآوري كرد كه ترجمه اشعار عربي موجود در متن رساله به طور كامل از نويسنده بوده كه چون بدون ترجمه مانده است آنها را نيز ترجمه كرده است.

منتشر شده در روزنامه ایران 17 بهمن 88 صفحه 17 اینجا و اینجا
aamout[at]gmail[dot]Com
0 Comments:

Post a Comment