به سادگی آب خوردن
[رئوف موسوی] برای نوشتن از هر نویسنده ای و هر داستانی یا حتی هر کتابی باید به دنبال بهانه ای بود. نکته ای یا ویژگی خاصی که بتوان نظر خواننده ای را به آن جلب کرد و از دریچه آن به معرفی آن اثر پرداخت. سادگی و بلاهت زبان در نخستین نگاه عبارتی است نخ نما و بیش از اندازه ساده انگاشته شده که در بسیاری از موارد می تواند حتی مایه ضعف اثر شمرده شود و رجعت نویسنده به آن را به دلیل ضعف تکنیکی او در نگارش اثر برآورد کرد، از سوی دیگر همین ویژگی گاه منجر به خلق شاهکارهایی می شود که سالیان سال ادبیات داستانی را در یک کشور رهبری می کند.
ساده نویسی را در داستان های کوتاه اگر به معنی ظرافت نویسنده در بهره مند کردن کلام از تکنیک روایی خود و نیز بیان تفکرات و نظر داستانی خود به ساده ترین شکل موجود در نظر آورده شود، مجموعه داستان «باغ اناری» نوشته محمد شریفی را باید نمونه کاملی از بهره مندی هوشمندانه از این عنصر در ترسیم آمال نویسنده برای مخاطبانش به یاری کلام دانست
«باغ اناری» که به تازگی از سوی نشر آموت منتشر شده است مجموعه ای از یازده داستان کوتاه است که عمدتا در فضای دهه شصت نوشته شده اند و جالب تر آنکه به دلیل بهره مندی و شناخت نویسنده از عنصر ساده نویسی در داستان توانسته است تا به امروز همچنان خواندنی و مختصات باورپذیری را برای مخاطبان خود ترسیم کند.
رئالیسم موجود در داستان های شریفی جنسی متفاوت با تمامی تعاریف داستانی این گونه ادبی دارد. شریفی در داستان های خود به ترسیم مختصات فضایی و زمانی دست می زند که در عین حقیقی بودن و قابل لمس بودن به نوعی کابوس وارد با مخاطب خود برخورد می کند و او را در فضایی میان این حقیقت و مجاز رها می کند.
«حسن میرعابدینی» در سومین جلد از کتاب صد سال داستان نویسی ایران این ویژگی داستان های شریفی را به نوعی تلاش برای ترسیم فضایی بیدادگر و عین حال پوچ تعبیر می کند و می گوید: جنبه متمایز کننده کار شریفی تلاش او برای آفرینش نوعی فضای پوچ و بیدادگر است. فضایی که هم رنگی از واقعیت دارد و هم صبغه ای متافیزیکی می یابد. فضایی که از برخورد دو رویا یا دو کابوس، پدیدار می شود، فضایی متلون و فرار؛ گویی خوابی را به بیداری ببینیم، نوعی خیره شدن در فضای تهی و مرگ ...
داستان های شریفی در باغ اناری در ساحت وجودی خود داستان هایی شخص محور و متکی به روایت به شمار می روند و به همین خاطر انتخاب لهجه محلی کرمان در زبان روایی برخی از آن ها و یا انتخاب اسامی قابل توجه برای برخی از شخصیت های داستانی این مجموعه و اصرار نویسنده بر تکرار این اسامی در کنار ترسیم فضایی که تعلیق را در بستر حقیقت در خود داراست، مخاطبان را در برخورد با داستان هیا این مجموعه به نوعی شگفت زدگی روبه رو می کند که آیا با ساختاری به شدت ساده و غیر داستانی و خاطره گون در حال روبه رو شدن هستند یا اینکه نویسنده در قالب این ساده گری تصمیم دارد، ظریف ترین نکات پخته شدن در ذهن و زبان خود را به زبانی که سادگی عادت نامالوف آن شده شده است ارائه کند و بی شک لذت خوانش داستان های شریفی نیز در همین موضوع نهفته است.
باغ اناری در 120 صفحه و قیمت 3000 تومان از سوی نشر آموت منتشر شده است.

منتشر شده در روزنامه «جوان» 20 اردیبهشت 1389 صفحه 11

Labels:

aamout[at]gmail[dot]Com
0 Comments:

Post a Comment