ماجرايي حيرت انگيز از شهر پريباد
علي الله سليمي: رمان«پريباد» نوشته محمدعلي علومي اثر قابل تاملي در بخش رمان هاي جديد با رويكرد جدي به قصه هاي عاميانه و افسانه هاي كهن است. اين رمان در بيستمين دوره جايزه كتاب فصل كه چندي پيش در سنندج برگزار شد، به عنوان اثر برگزيده در بخش داستان ايراني انتخاب شد و همزمان در محافل ادبي مورد توجه قرار گرفت. نويسنده پريباد، محمدعلي علومي كه از نويسندگان فعال و پر كار در سال هاي اخير محسوب مي شود، فارغ التحصيل رشته علوم سياسي دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران است. او در ابتداي كتاب، اثر خود را پيشكش كرده است به استادان بي نام و نشان هنر قصه گويي در فرهنگ مردم. داستان اين رمان درباره شهري به نام پريباد است كه ناگهان در يك شب ناپديد شده است. راوي اين داستان در همان ابتدا اين گونه آورده است:«هيچ قصه گويي نديده بودم كه قصه پريباد را كاملاً بداند. شهري بوده انگار به نام پريباد كه يك شب محو مي شود و يا توفان آن را مي برد و شايد برعكس (راوي ها، در اين مورد دچار تضادهايي شديد بودند) توفان شهري را مي آورد به نام پريباد.
        ماجرايي حيرت انگيز از شهر پريباد
    در ادامه داستان، شخصيت«پير ويس»، راوي داستان، ماجراهايي حيرت انگيز از شهر پريباد حكايت مي كند؛ ماجراهاي عجيب و غريب كه آن ها را از پدرش و او از پدر خود و او هم از پدر خود يعني مهرك، پسر ميرزا فرجاد شنيده است. همسرش هم هرچه را درباره پريباد و مردمش و ماجراهاي شهر از پدر و مادر و پدربزرگ هايش شنيده، تعريف مي كند. رمان پريباد كه روايتي اسطوره اي درباره شهري است كه يك شبه نابود شده است، به نوعي توصيه ادبي نويسنده به هنرمندان و نويسندگان ايراني است كه در آثارشان فرهنگ ايراني را به نمايش دربياورند و شكل گرفتن مباني انديشه در هنگامه تضاد دنياي قديم با جديد را واكاوي كنند، چرا كه علومي در اين اثر موضوع تضاد ميان دنياي قديم و جديد را مطرح مي كند. او در اين باره گفته است، تضاد ميان دنياي قديم و جديد باعث شكل گيري فلسفه و هنر شده است. در تاريخ هم وقتي بشر از گله داري و كوه نشيني بيرون آمد و شهرهايي مانند آتن و پكن ساخته شد، انبوه حكيمان، نويسندگان و فيلسوفان پا به عرصه گذاشتند. همچنان كه فيلسوفاني مانند كارل ياسپرس هنوز معتقدند كه بنيان فلسفه بر آراي فيلسوفان قديم متكي است و هنوز فلسفه جديد كاري نكرده و حرفي تازه نزده است؛ در حالي كه مناديان نظري دنياي جديد مانند مونتسكيو، ژان ژاك روسو و ديگران هر كدام تحليلي از جهان جديد دارند.
         تضادي بين جهان جديد و قديم
    درباره موضوع تضاد، در نسبت با فضاي داستاني رمان پريباد هم مي شود گفت در اين رمان تضاد بين جهان قديم و جديد با ورود جهان جديد به ايران در شهر فرضي پريباد شكل مي گيرد. در ايران هم مانند بسياري از كشورهاي شرقي مانند هند، چين و غيره، به دليل استبداد حاكمان، مباني عيني، ذهني و نظري دنياي جديد نتوانست وارد شود و اين روند در تاريخ قبل تر از 50 سال اخير ايران با خشونت طي شده است. در داستان پريباد جداي از اسامي روايت اصلي قصه به اسامي اي از اساطير ملي اشاره مي شود كه باعث يادآوري آنان و قصه هاي مربوط به آنان مي شود؛ قصه هايي كه در هر كدام درس و حكمتي نهفته است. داستان روايت روايت هاي يك ماجراي كلي است كه در دل خود ماجراهاي كوچكتر ديگري دارد.
       روايتي نزديک به نقالي
    نوع روايت و فضا سازي و ساختار داستان نزديك به نقالي است و از پرده اي به پرده ديگر مي چرخد و با بازگويي هر كدام از ماجراها٬ از فلش بك و فلش فورواردهايي استفاده مي شود. در بيشتر ماجراها ما آخر آن را مي دانيم و كنجكاو مي شويم چرايي و چگونگي ماجرا را دريابيم كه همين باعث كشش و جذابيت روايت ها مي شود. نويسنده با استفاده از مفاهيم و فضاي قصه هاي قديمي برشي از قسمت هاي تاريخ معاصر را بيان كرده است. چگونگي ورود ظواهر مدرنيته و رواج غير اصولي و نابرابر آن درمقابل سنت و كم رنگ كردن فرهنگ بومي قسمتي از داستان هست. پيام كلي داستان پريباد اين است كه مردانگي، جوانمردي ومعرفت مرام پهلوانان و اسطوره هاست كه بايد ترويج و شناخته شود تا با تكرار آن پيشينه محكم فرهنگ بومي خودمان را حفظ كرده و براي جوانان الگوسازي كنيم. داستان پريباد در اين امر مهم به خوبي ايفاي نقش كرده و رسالت خود را انجام داده است. رمان پريباد در 544 صفحه از سوي نشر آموت در تهران چاپ و منتشر شده است.
 
 روزنامه ايران، شماره 5381 به تاريخ 12/3/92، صفحه16 (ريتم كلمه)

Labels:

aamout[at]gmail[dot]Com
0 Comments:

Post a Comment